Con không im lặng – con chỉ chưa có cách nói ra

“Con không nói gì cả…”

“Con chỉ im lặng, hoặc khóc, hoặc kéo tay người lớn…”

“Con có hiểu không, hay là không biết gì?”

⇒ Đây là những câu hỏi khiến rất nhiều ba mẹ đau lòng, lo lắng và bất lực khi có con nonverbal (chưa có lời nói).

Nhưng có một điều rất quan trọng mà ba mẹ cần biết:

• KHÔNG NÓI ≠ KHÔNG HIỂU

• KHÔNG NÓI ≠ KHÔNG CÓ NGÔN NGỮ

• Trẻ nonverbal vẫn có suy nghĩ và cảm xúc

Rất nhiều trẻ nonverbal:

• Hiểu lời người lớn nói

• Biết mình thích gì – không thích gì

• Có mong muốn rõ ràng

• Có cảm xúc vui, buồn, giận, sợ

⇒ Vấn đề không nằm ở “có hay không”, mà nằm ở “con chưa có cách để biểu đạt”.

Khi không thể nói ra:

• Con khóc vì không được hiểu

• Con ăn vạ vì nhu cầu không được đáp ứng

• Con né tránh giao tiếp vì quá nhiều thất bại

Không phải vì con khó, mà vì con đang mắc kẹt trong im lặng.

⇒ Im lặng không có nghĩa là trống rỗng

Có những đứa trẻ:

• Im lặng, nhưng ánh mắt luôn quan sát

• Không nói, nhưng lại nhớ rất rõ thói quen sinh hoạt

• Không gọi tên, nhưng biết chính xác mình muốn gì

⇒ Đó chính là ngôn ngữ bên trong – thứ mà trẻ chưa thể đưa ra ngoài bằng lời nói.

Và nếu người lớn chỉ chờ con nói, mà không cho con một con đường giao tiếp khác, thì:

- Con càng ít được hiểu

- Con càng ít muốn giao tiếp

- Con càng thu mình

⇒ AAC – khi trẻ được “lên tiếng” theo cách của mình

AAC (giao tiếp hỗ trợ & thay thế) không ép trẻ phải nói, mà:

♦ Cho con một cách để thể hiện

♦ Giúp người lớn hiểu con đang nghĩ gì

♦ Giảm bớt sự thất vọng của con

♦ Tạo nền tảng cho ngôn ngữ nói phát triển sau này

Khi trẻ lần đầu tiên:

• Chỉ vào tranh để nói “con muốn”

• Chọn hình để thể hiện cảm xúc

• Chủ động giao tiếp và được đáp lại

⇒ Con học được rằng:

“Giao tiếp là có ích. Mình được lắng nghe.”

Và chính từ đó, động lực giao tiếp – và lời nói – bắt đầu hình thành.

⇒ Thông điệp từ Tâm Đức

Chúng tôi không nhìn trẻ nonverbal bằng câu hỏi:

- “Sao con chưa nói?”

Chúng tôi nhìn con bằng câu hỏi:

- “Con đang muốn nói điều gì?”

- “Mình có thể giúp con nói ra bằng cách nào?”

Bởi vì mọi đứa trẻ đều có tiếng nói, chỉ là chưa phải bằng lời nói.

________________________________________

LỜI KÊU GỌI TỪ TÂM ĐỨC

Nếu ba mẹ đang có con:

• Chưa có lời nói

• Giao tiếp bằng khóc, kéo tay, hành vi

• Dễ bùng nổ cảm xúc vì không được hiểu

⇒ Đừng để con tiếp tục im lặng.

Hãy cho con một con đường giao tiếp phù hợp, bắt đầu từ đánh giá và tư vấn AAC sớm tại Trung tâm Can thiệp sớm Tâm Đức.