04/03/2026
Administrator
52
“Em sợ dùng AAC rồi con sẽ không chịu nói…”
“Con quen chỉ tranh thì có còn tập nói nữa không?”
“Hay là cứ đợi con nói được rồi hãy dùng AAC?”
• Đây là nỗi lo phổ biến nhất của ba mẹ khi nghe đến AAC.
Và cũng chính nỗi lo này khiến rất nhiều trẻ bị chậm cơ hội giao tiếp.
• Sự thật là:
AAC KHÔNG làm trẻ lười nói.
AAC KHÔNG thay thế lời nói.
AAC KHÔNG khiến trẻ “phụ thuộc”.
→ Vì sao nhiều ba mẹ sợ AAC?
Vì ba mẹ nghĩ rằng:
• Tranh ảnh sẽ “thay” lời nói
• Con có cách khác rồi thì không cần nói nữa
• Nói là mục tiêu duy nhất
♦ Nhưng với trẻ chậm nói và nonverbal, vấn đề không phải là “lười nói”,
♦ mà là con chưa có khả năng nói tại thời điểm đó.
Khi không có công cụ giao tiếp, trẻ sẽ:
- Ít tương tác
- Dễ bùng nổ hành vi
- Tránh né giao tiếp
- Giảm động lực học ngôn ngữ
♦ AAC thực sự giúp trẻ nói như thế nào?
AAC không dừng lời nói, mà kích hoạt lời nói thông qua 3 cơ chế quan trọng:
1. Trẻ được giao tiếp thành công
Lần đầu tiên, con nói “được hiểu” – dù bằng tranh hay ký hiệu.
♦ Não bộ học được rằng: “Giao tiếp là có ích.”
2. Trẻ giảm áp lực phải nói đúng
Không bị ép, không bị hỏi dồn, không thất bại liên tục.
♦ Khi bớt căng thẳng, trẻ dễ bật lời nói hơn.
3. AAC luôn đi kèm lời nói của người lớn
Giáo viên – ba mẹ nói song song khi dùng AAC.
♦ Trẻ nghe – thấy – hiểu – bắt chước lời nói một cách tự nhiên.
♦ Thực tế can thiệp cho thấy:
♦ Rất nhiều trẻ bắt đầu phát âm, nói từ đơn, nói câu ngắn SAU khi dùng AAC, không phải trước đó
♦ Chờ con nói rồi mới dùng AAC – có nên không?
Câu trả lời là: KHÔNG NÊN.
Vì:
• Không giao tiếp → không động lực
• Không được hiểu → tăng hành vi
• Không tương tác → ngôn ngữ càng chậm
♦ Đợi con nói mới cho con giao tiếp giống như:
đợi con biết bơi rồi mới cho xuống nước.
♦ Thông điệp quan trọng từ Tâm Đức
Chúng tôi không chọn giữa:
⇒ AAC hay lời nói
Chúng tôi chọn:
⇒ AAC ĐỂ DẪN ĐẾN LỜI NÓI
Mỗi trẻ có tốc độ khác nhau.
AAC không phải “đích đến”, mà là chiếc cầu an toàn để con đi đến ngôn ngữ nói.
LỜI KÊU GỌI TỪ TÂM ĐỨC
Nếu ba mẹ đang:
• Sợ dùng AAC sẽ “hỏng lời nói”
• Đang chờ con nói rồi mới can thiệp
• Phân vân không biết AAC có phù hợp không
⇒ Đừng để nỗi sợ làm con chậm cơ hội giao tiếp.
Hãy liên hệ Trung tâm Can thiệp sớm Tâm Đức để được đánh giá và tư vấn lộ trình AAC phù hợp cho con.